Hoe zit de NPB in elkaar?

Beginselverklaring

De Nederlandse Politiebond baseert zich bij zijn vakbondswerk op de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Dit betekent kortweg dat iedereen die bij de Nederlandse politie werkt lid kan worden van de NPB, ongeacht status, geloofsovertuiging, politieke voorkeur, levensovertuiging, huidskleur of seksuele geaardheid. De NPB neemt bij het vakbondswerk niet alleen het eigenbelang van de leden als uitgangspunt, maar ook de bijzondere positie van de politie in een democratische rechtsstaat en de verantwoordelijkheid van de politie tegenover de samenleving.

Samenwerkingsverbanden

De NPB is aangesloten bij de Federatie Nederlandse Vakbeweging (FNV) en bij de Algemene Centrale voor het Overheidspersoneel (ACOP).

Vrijwilligersorganisatie

De essentie van de Nederlandse Politiebond is in twee woorden te vatten: de NPB is een democratische vrijwilligersorganisatie. Het eerste houdt in dat de leden het beleid bepalen – om praktische redenen via het systeem van directe vertegenwoordiging. Het tweede houdt in dat het overgrote deel van het vakbondswerk op vrijwillige en onbetaalde basis wordt uitgevoerd door zogenaamde kaderleden – binnen de politie werkzame collega’s die door de bond zijn opgeleid tot volwaardige vakbondsvertegenwoordigers annex belangenbehartigers die door de werkgever ook als zodanig worden erkend.

Werkorganisatie

Voor de NPB zijn vele honderden vrijwilligers actief EN de professionele medewerkers van FNV Veiligheid, de gezamenlijke werkorganisatie van de Nederlandse Politiebond, de Algemene Federatie van Militair Personeel en de Marechausseevereniging. FNV Veiligheid kent een afdeling Individuele Belangenhartiging, een afdeling Buitendienst en een afdeling Ledenadministratie. Daarnaast heeft zij medewerkers in dienst die zich bezighouden met communicatie, beleid, scholing en werving en promotie.

Hoofdbestuur en dagelijks bestuur

Deze werkorganisatie van de NPB wordt aangestuurd door degenen die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van het NPB-beleid: het hoofd- en het dagelijks bestuur van de NPB. Het hoofdbestuur bestaat uit dertien onbezoldigde en drie bezoldigde bestuurders – ook op dit niveau blijkt de NPB duidelijk een vrijwilligersorganisatie. Elke afdeling is in het hoofdbestuur vertegenwoordigd met een eigen hoofdbestuurder, die rechtstreeks door de leden van de afdeling gekozen is. De drie betaalde krachten worden benoemd door het congres. Momenteel worden die functies vervuld door Jan Struijs (voorzitter), Saskia Dorrestein (secretaris) en Albert Springer (penningmeester). Het hoofdbestuur komt eens per maand bijeen voor overleg. Tussen deze vergaderingen door is de uitvoering van het beleid in handen van het dagelijks bestuur, dat bestaat uit de drie bezoldigde hoofdbestuurders.

Afdelingen

Het democratische karakter van de NPB blijkt duidelijk uit de structuur van de bond: deze is volledig gericht op het realiseren van zo veel mogelijk inspraak en controle door de leden als praktisch maar haalbaar is. Het vakbondswerk in de verschillende afdelingen van de bond wordt in goede banen geleid door een afdelingsbestuur. Dit bestuur (een voorzitter, secretaris, penningmeester en coördinator) bestaat geheel uit kaderleden en wordt verkozen door de NPB-leden in de regio – of althans de vertegenwoordiging daarvan op de algemene ledenvergadering.

Bondscongres

Eens in de vier jaar sturen alle afdelingen een delegatie van hun (kader)leden twee dagen lang naar één bepaalde vergaderzaal in het land. Daar vormen zij dan gezamenlijk het bondscongres: zeg maar het parlement van de NPB. Het hoofdbestuur moet bij die gelegenheid verantwoording afleggen voor het gevoerde beleid in de voorafgaande vier jaar. Ook worden door de afdelingen ingediende beleidsvoorstellen besproken en – al dan niet geamendeerd – door het congres aangenomen of verworpen. Ook bepaalt het congres wie de komende periode de functies van bondsvoorzitter, bondssecretaris en bondspenningmeester gaan vervullen.

Bondsraad

Dat het bondscongres slechts één keer in de vier jaar bijeenkomt, wil niet zeggen dat het hoofd- en het dagelijks bestuur in de tussenliggende tijd ongecontroleerd hun gang kunnen gaan. De NPB-afdelingen sturen namelijk ook vertegenwoordigers naar de bondsraad. Dit gezelschap komt zes tot acht keer per jaar bijeen om met het bestuur het gevoerde en te voeren beleid te bespreken. Hoewel de bondsraad oorspronkelijk als 'adviserend' orgaan bedoeld was, functioneert zij in de praktijk als afgeslankte tussentijdse versie van het congres. Met enig gezag houdt ze dan ook het doen en laten van het hoofdbestuur in de peiling en schroomt niet om bijvoorbeeld de CAO-onderhandelaars van de NPB terug te sturen naar de overlegtafel.

Adviesorganen

In de bondsraad hebben ook vertegenwoordigers van de zogeheten adviesorganen zitting; maximaal twee per adviesorgaan. Binnen de NPB zijn zeven van deze denktanks actief:

  • NPB Vrouw;
  • NPB PROUD;
  • NPB Color;
  • NPB Senioren;
  • NPB Jong;
  • NPB AT;
  • NPB Andervaliden.

Sinds 2012 werken de adviesorganen samen in NPB Inclusief.